Efni
Verðlag
Matarverð, verðbólga og framfærslukostnaður.
≈ Rangt samhengi Að verðbólga, vextir og verðtrygging séu „mannanna verk, ekki náttúrulögmál“ á sér stoð, og Ísland náði verðbólgunni raunverulega niður árin 2012 til 2021. En þrennan sem hann telur upp er að hluta ein og sama krónuáhættan: gengislækkunin sem ver störfin í áföllum skilar sér hratt í verðlag, og lánveitendur verðleggja þá þekktu áhættu áfram, með verðtryggingu eða áhættuálagi á nafnvexti, eins og skýrsla sérfræðingahópsins sem Vilhjálmur sat sjálfur í rakti 2014. Eigin stefna getur dregið verulega úr vandanum en fjarlægir ekki þessa innbyggðu áhættu.
× Að mestu rangt Spurningin er í reynd fullyrðing, og hún stangast á við texta tilskipunarinnar: hún leggur enga skyldu á ríki þar sem laun ráðast eingöngu af kjarasamningum til að lögfesta lágmarkslaun, sex ESB-ríki gera það ekki eftir sem áður, og í nóvember 2025 felldi Evrópudómstóllinn bindandi launaviðmið tilskipunarinnar úr gildi þar sem ESB hefur ekki löggjafarvald um laun. Sólveig Anna tók spurningunni sjálf með fyrirvara.
≈ Rangt samhengi Talan er til í svörum Hagfræðistofnunar, en hún mælir annað: lækkun á hlutfallslegu matvöruverði landanna gagnvart ESB-meðaltali yfir áratuginn 1990 til 2000, sem hefst fimm árum fyrir aðild og litast af gengishruni beggja gjaldmiðla 1992. Mæld lækkun við aðildina sjálfa var um 8 til 11 prósent í Finnlandi og nær engin í Svíþjóð, þar sem stóra lækkunin kom árið 1996 með innlendri lækkun matarskatts. Hagfræðistofnun orðar tenginguna við aðild sjálf varlega og notar 25 prósenta lækkun á Íslandi sem forsendu í reikningsdæmi, ekki sem niðurstöðu.