Efni
Löggjafarvald, innleiðing reglna og hlutverk Alþingis.
Opinbert kostnaðarmat utanríkisráðuneytisins áætlar beinan kostnað við framhald viðræðna 1.895 millj. kr. samtals frá september 2026 til ársloka 2028, innan bilsins sem nefnt er í greininni og í samræmi við reynsluna af viðræðunum 2009–2013. Matið liggur þó við efri mörk bilsins, nær aðeins til beins kostnaðar og lengri viðræður gætu ýtt heildinni yfir tvo milljarða.
Opinbert kostnaðarmat utanríkisráðuneytisins áætlar beinan kostnað við framhald viðræðna 175 millj. kr. árið 2026, 956 millj. kr. 2027 og 764 millj. kr. 2028, samtals 1.895 millj. kr. Neðri mörk greiðslna á ári samkvæmt myndbandinu eru því hærri en kostnaður alls tímabilsins samanlagt, og ekkert birt mat styður 2,5 til 3,5 milljarða á ári.
Í grunninn er þetta rétt: umsóknin frá 2009 var formleg aðildarumsókn og atkvæðagreiðslan 29. ágúst 2026 snýst um framhald viðræðna um aðild; ríki í slíkum viðræðum er umsóknarríki í augum ESB. Aðildarferli er þó ekki innganga. Samningur þyrfti samþykki Evrópuþingsins, ráðsins og allra aðildarríkja, og sérstaka þjóðaratkvæðagreiðslu á Íslandi.
Í fullyrðingunni er sannleikskorn: forseti framkvæmdastjórnarinnar er ekki þjóðkjörinn, leiðtogar stærstu ríkjanna vega þungt, og árið 2019 var von der Leyen valin í samningum leiðtoganna fram hjá Spitzenkandidat-ferlinu. En ferlislýsingin er röng: leiðtogaráðið allt, 27 ríki, tilnefnir, Evrópuþingið kýs (401 atkvæði fyrir von der Leyen 2024), og Kallas var skipuð af leiðtogaráðinu og samþykkt af þinginu, ekki valin af von der Leyen einni.