Heimild · Myndband
Myndband Jens Garðars Helgasonar um kostnað við aðildarviðræður og ESB-aðild
Myndband sem Jens Garðar Helgason birti á Instagram 7. júlí 2026 undir yfirskriftinni „Kostar ekkert að kíkja í pakkann?“. Þar fullyrðir hann að aðlögunarferlið muni kosta 2,5 til 3,5 milljarða króna á ári og að ESB-aðild myndi kosta Ísland 35 til 60 milljarða króna á ári. Hér er myndbandið birt í heild; valdar fullyrðingar eru staðreyndaskoðaðar.
Í myndbandinu fjallar Jens Garðar um tvenns konar kostnað: annars vegar kostnað íslenska ríkisins við að halda aðildarviðræðum við Evrópusambandið áfram, hins vegar árlegan kostnað Íslands af aðild ef til hennar kæmi. Hér að neðan eru skoðaðar tvær fullyrðingar: 2,5 til 3,5 milljarða króna árlegur kostnaður vegna viðræðna og 35 til 60 milljarða króna árlegur nettókostnaður af aðild.
Þessi síða skoðar valdar fullyrðingar úr efninu. Markmiðið er ekki að meta efnið í heild eða segja fólki hvað það á að kjósa, heldur að kanna hvort einstakar fullyrðingar standist og hvaða samhengi vantar.
Skoðaðar fullyrðingar (2)
- Rangt samhengi ×1
- Rangt ×1
Yrði nettókostnaður Íslands af ESB-aðild 35 til 60 milljarðar króna á ári?
Engin nýleg birt sundurliðun styður tölurnar sem hreina greiðslu og enginn aðildarsamningur liggur fyrir. 35 milljarðar jafngilda um 0,7% af þjóðartekjum Íslands, hærra hlutfall en nokkurt aðildarríki greiðir nettó, en passa við dæmigert brúttóframlag án þess sem kæmi til baka. Sé hrein greiðsla tekjuhárra ríkja á íbúa yfirfærð á Ísland fæst um 5 til 16 milljarðar á ári.
Myndi aðlögunarferlið kosta 2,5 til 3,5 milljarða króna á ári?
Opinbert kostnaðarmat utanríkisráðuneytisins áætlar beinan kostnað við framhald viðræðna 175 millj. kr. árið 2026, 956 millj. kr. 2027 og 764 millj. kr. 2028, samtals 1.895 millj. kr. Neðri mörk greiðslna á ári samkvæmt myndbandinu eru því hærri en kostnaður alls tímabilsins samanlagt, og ekkert birt mat styður 2,5 til 3,5 milljarða á ári.
Umritun
Textinn er birtur óbreyttur. Staðreyndaskoðanir eru settar inn á eftir viðeigandi köflum.
Ef við segjum já í ágúst, þá mun aðlögunarferlið kosta um 2,5 til 3,5 milljarða á ári. Og þá er ótalin alls konar kostnaður á stjórnsýsluna þess utan.
Þannig að það kostar að kíkja í pakkann.
En lítum aðeins á Evrópusambandið sjálft. Í Evrópusambandinu eru 27 ríki. Þar af eru tíu borgendur, sem þýðir að þau borga meira, þessi ríki, heldur en þau fá úr Evrópusambandinu.
Sautján ríki eru þiggjendur. Þau fá meira út úr sambandinu heldur en þau borga í sambandið.
Ísland, sem eitt ríkasta ríki í heimi, yrði ellefta ríkið hér af þeim ríkjum sem myndu borga.
En hver er kostnaður fyrir Ísland á ári ef við myndum ganga í Evrópusambandið?
Í dag er nettókostnaðurinn um 35 milljarðar á ári sem Íslendingar þyrftu að borga inn í Evrópusambandið. En miðað við nýjustu tillögur Evrópusambandsins, þá myndi kostnaðurinn hækka í 55 til 60 milljarða á ári.
Það er eins og heil ný samgönguáætlun sem Íslendingar þyrftu að borga á hverju ári fyrir að vera í ESB.
Þannig að það kostar að kíkja í pakkann og það kostar vissulega milljarða tugi að ganga í Evrópusambandið.
Athugasemdir
Umritunin er gerð eftir myndbandinu sjálfu. Myndbandið er stutt og er birt hér í heild; tímakóðar eru ekki sýndir þar sem það er innan við tvær mínútur.