Heimild · Grein
Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru?
Skoða upprunalega heimild/grein →
Skoðanagrein þar sem kynnt er hagfræðileg greining Gauta B. Eggertssonar á því hvernig húsnæðisvextir og greiðslubyrði myndu breytast við upptöku evru í stað krónu. Hér eru skoðaðar valdar fullyrðingar úr greininni.
Greinin kynnir hagfræðilega greiningu Gauta B. Eggertssonar, prófessors við Brown-háskóla, á því hvernig húsnæðisvextir og greiðslubyrði heimila myndu breytast ef evra yrði tekin upp í stað krónu. Hér að neðan eru skoðaðar tvær fullyrðingar úr greininni: annars vegar talan um þriðjungslækkun greiðslu og hins vegar tengingin á milli lægri vaxta og ESB-aðildar.
Þessi síða skoðar valdar fullyrðingar úr efninu. Markmiðið er ekki að meta efnið í heild eða segja fólki hvað það á að kjósa, heldur að kanna hvort einstakar fullyrðingar standist og hvaða samhengi vantar.
Skoðaðar fullyrðingar (2)
- Að mestu rétt ×1
- Rétt en villandi ×1
Myndu afborganir af húsnæðisláni lækka um þriðjung ef evra væri tekin upp?
Talan fylgir útreikningi greiningarinnar: sama 60 m.kr. verðtryggt jafngreiðslulán til 25 ára ber 333 þús.kr. mánaðargreiðslu á íslenskum raunvöxtum (4,5%) en 220 þús.kr. á evru-raunvöxtum (0,77%), þriðjungi lægri. Greiningin tekur sjálf fram að þetta er samanburður að öðru óbreyttu, ekki spá um lánakjör heimila eftir evruupptöku.
Myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru?
Gögnin styðja að raunvextir húsnæðislána eru margfalt lægri á evrusvæðinu (0,77%) en á Íslandi (4,5%). En fyrirsögnin tengir lækkunina við „ESB og evru“ í einu lagi, og þar skilur á milli: ESB-ríki með eigin gjaldmiðil fá ekki evrukjör. Pólland, dæmi úr sömu greiningu, er í ESB með 3,24% raunvexti á húsnæðislánum, langt yfir evrusvæðinu.
Brot úr efninu
Hér eru birt valin brot úr upprunalegu efni, í kringum þær fullyrðingar sem skoðaðar eru. Sjá upprunann fyrir samhengi í heild.
Afborganir af húsnæðisláni – sem tekið væri í dag – myndi lækka um þriðjung ef evra hefði verið tekin upp í stað íslensku krónunnar. Þetta kemur fram í nýrri ítarlegri hagfræðilegri greiningu sem Gauti B. Eggertsson prófessor við Brown háskóla tók saman.
Vextir til bankans í krónuláninu eru 225 þúsund krónur en aðeins 39 þúsund á mánuði í evruláninu. Heildarkostnaður heimilanna af krónunni reiknast yfir hundrað milljarðar, miðgildið er 108 milljarðar króna, á ári.
Það er engin ástæða til að ætla að íslensk heimili ættu ekki að njóta evrukjara á húsnæðislánum verði evran tekin upp á Íslandi. Upptaka evru í stað krónu er lang-lang-stærsta hagsmunamál heimilanna, í bráð og lengd.
Athugasemdir
Greinin er skoðanagrein (aðsend) sem kynnir ytri greiningu. Hér eru birt brot úr greininni í kringum þær fullyrðingar sem skoðaðar eru; sjá upprunann í heild á Vísi og undirliggjandi greiningu Gauta B. Eggertssonar.