Staðreyndaskoðun · Ræða
Skipta sex íslenskir þingmenn litlu máli á Evrópuþinginu?
Fullyrðingin
„Við fengjum sex þingmenn af rúmlega sjö hundruð. En svo fékk hann þetta fólk til að segja: það skiptir ekki öllu máli af því að það eru flokkahópar. Við erum sem sagt að hugga okkur við það að þessir þingmenn eiga að ganga í flokk með þýsku krötunum, með stjórnmálaflokkum á Spáni eða Portúgal og þá bjargast þetta allt saman.“
Skoðuð fullyrðing: Ísland fengi aðeins sex þingmenn á Evrópuþingi og það sé lítil raunveruleg vörn að þeir geti starfað í flokkahópum með stærri þjóðum.
Rétt er að Ísland fengi að líkindum sex þingmenn af 720, lágmarksfjölda aðildarríkis, og að sex atkvæði ráða engu ein og sér. En flokkahóparnir sem gert er lítið úr eru ekki huggun heldur vinnulag þingsins alls: nefndarsæti, skýrslugjöf og ræðutími ráðast af hópunum, og þátttaka í þeim er helsta áhrifaleið smáríkja.
Hvað er rétt?
- Ísland fengi líklega sex þingmenn af 720, eins og Malta og Lúxemborg, lágmark aðildarríkis, og þeir réðu engu einir.
Hvað er rangt eða vantar?
- Þingmenn raða sér í átta pólitíska flokkahópa eftir stefnu, ekki í þjóðarblokkir; hóparnir úthluta nefndarsætum, framsögum og ræðutíma.
- Að starfa með þýskum eða spænskum flokkssystkinum er ekki séríslensk huggun heldur aðferð allra 720 þingmannanna.
- Flokkahópur þarf minnst 23 þingmenn frá minnst sjö ríkjum; kerfið er hannað fyrir fjölþjóðlegt samstarf þar sem fáir þingmenn frá litlu ríki geta haft hlutverk.
Niðurstaða
Stærðin er rétt hjá Ólafi; skilningurinn á þinginu er það ekki. Evrópuþingið hefur engar þjóðarblokkir; allir 720 þingmennirnir starfa í flokkahópum eftir pólitískri stefnu, og hóparnir úthluta því sem veldur áhrifum: nefndarsætum, framsögum, ræðutíma. Íslenskur þingmaður í hópi með „þýsku krötunum“ væri því ekki að hugga sig við neitt heldur að gera nákvæmlega það sama og þýskur, franskur eða maltneskur þingmaður. Áhrifin yrðu takmörkuð, sex atkvæði eru sex atkvæði, en leiðin sem gert er lítið úr er sú eina sem til er á þessu þingi, og hún hefur nýst smáríkjum. Sjá einnig athugunina á 0,1% atkvæðavægi Íslands í ráðherraráðinu, hinn helming sömu umræðu.
Heimildir
- The political groups (Evrópuþingið starfar í gegnum átta flokkahópa) · Evrópuþingið · Opinber heimild
- What are political groups and how are they formed? (23 þingmenn, 7 ríki) · Evrópuþingið · Opinber heimild
- 2024–2029 European Parliament: how many MEPs per country? (720 sæti, lágmark 6) · Evrópuþingið · Opinber heimild