Staðreyndavaktin

Staðreyndaskoðun · Myndband

Er „Chat Control“ ástæða til að hafna ESB-aðild?

Rangt samhengi

Fullyrðingin

„Viljum við í alvörunni vera hluti af þessu batteríi þar sem meirihlutinn ræður ekki, og að skilaboðin okkar eru lesin af yfirvöldum án dómsúrskurðar? [...] Kjósum nei í ágúst.“

Skoðuð fullyrðing: Chat Control sé ástæða til að hafna aðild Íslands að Evrópusambandinu, þar sem aðild myndi gera Íslendinga hluta af þessu regluverki.

Chat Control er ekki háð ESB-aðild. Reglugerðin er merkt EES-mál og víkur frá persónuverndartilskipuninni sem Ísland hefur þegar innleitt gegnum EES-samninginn. Regluverk stafræna innri markaðarins nær til Íslands gegnum EES, sem landið er þegar aðili að, óháð því hvort það gengur í ESB.

Hvað er rétt?

  • Chat Control er raunverulegt og umdeilt regluverk innan ESB, og gagnrýni á það, meðal annars um persónuvernd og dulkóðun, á rétt á sér.

Hvað er rangt eða vantar?

  • Að tengja málið við aðildarspurninguna gefur ranga mynd. Reglugerð (ESB) 2021/1232 er merkt „Text with EEA relevance“, það er EES-mál, og víkur frá persónuverndartilskipuninni (2002/58/EB) sem Ísland hefur þegar innleitt gegnum EES-samninginn.
  • Regluverk stafræna innri markaðarins nær til Íslands gegnum EES, sem landið er þegar aðili að. Aðild eða ekki aðild ræður því ekki hvort reglur af þessu tagi berast hingað.
  • EES-gerðir öðlast gildi hér á landi eftir upptöku í EES-samninginn með ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar. Það er farvegurinn fyrir reglur af þessu tagi, ekki ESB-aðild.
  • Það sem aðild myndi helst breyta er að Ísland fengi atkvæði og fulltrúa við setningu slíkra reglna, í stað þess að taka þær upp gegnum EES án atkvæðis um þær.

Niðurstaða

Niðurlag myndbandsins tengir Chat Control við aðildarspurninguna: viljum við vera „hluti af þessu batteríi“, og svo „Kjósum nei í ágúst“. En málið er ekki aðildarmál, og það veikir röksemdina.

Chat Control 1.0, reglugerð (ESB) 2021/1232, er merkt EES-mál („Text with EEA relevance“) og víkur frá persónuverndartilskipuninni (2002/58/EB). Þá tilskipun hefur Ísland þegar innleitt gegnum EES-samninginn. Regluverk stafræna innri markaðarins berst til Íslands eftir þessum farvegi, gegnum EES, sem landið er þegar aðili að. Hvort Ísland gengur í Evrópusambandið eða ekki ræður því ekki hvort reglur af þessu tagi ná hingað.

Það sem aðild myndi helst breyta liggur á hinn veginn. EES-gerðir öðlast gildi hér eftir upptöku í EES-samninginn með ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar, og Ísland tekur þær að jafnaði upp án þess að hafa atkvæði um þær á Evrópuþinginu eða í ráðinu. Aðild fæli í sér að Ísland fengi slíkt atkvæði og fulltrúa við setningu reglnanna. Um það má vissulega deila, en það snýr röksemdinni við: gagnvart regluverki eins og Chat Control snýst aðild fremur um áhrif á reglurnar en um hvort þær berist hingað yfirleitt.

Sanngjarnari framsetning

Chat Control er EES-mál sem nær til Íslands gegnum EES-samninginn óháð ESB-aðild. Aðild myndi fremur breyta því að Ísland fengi atkvæði um slíkar reglur en að hún opnaði fyrir þær.

Heimildir

  1. Reglugerð (ESB) 2021/1232 (Chat Control 1.0), merkt „Text with EEA relevance“ · EUR-Lex · Lagatexti · 2021-07-30
  2. Tilskipun 2002/58/EB um persónuvernd í fjarskiptum (persónuverndartilskipunin) · EUR-Lex · Lagatexti
  3. Hvernig ESB-gerðir eru teknar upp í EES-samninginn (ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar) · EFTA · Opinber heimild