Staðreyndaskoðun · Ræða
Sagði Uffe að Íslendingar ættu að gleyma ESB-aðild ef þeir vildu ekki sambandið eins og það er?
Fullyrðingin
„Uffe Ellemann-Jensen … sagði við okkur Íslendinga: „Ef þið viljið ekki ganga í Evrópusambandið eins og það er, þá skuluð þið gleyma þessu.““
Skoðuð fullyrðing: Uffe Ellemann-Jensen hafi sagt við Íslendinga að ef þeir vildu ekki ganga í Evrópusambandið eins og það er ættu þeir að gleyma því.
Tilvitnunin á sér stoð: í viðtali 2017 sagði Uffe Ellemann-Jensen að Íslendingar vissu hvað væri í pakkanum og ættu að halda sig utan sambandsins væru þeir ekki reiðubúnir. En í sama viðtali sagði hann líka: „Vitanlega er Evrópusambandið ekki lokaður pakki“, og heimaland hans, Danmörk, er í ESB með formlegar sérlausnir á borð við sumarhúsabókunina.
Hvað er rétt?
- Uffe sagði 2017: „Þið vitið fullkomlega hvað er í pakkanum“, og að þeir sem ekki væru reiðubúnir ættu að standa utan sambandsins.
- Það styður að aðildarviðræður séu ekki opið ferli þar sem umsóknarríki endurhannar ESB eftir hentugleika.
Hvað vantar í samhengið?
- Í sama viðtali sagði Uffe: „Vitanlega er Evrópusambandið ekki lokaður pakki“, og að stjórnmálamenn þurfi stundum að gefa eftir til að ná sínu fram.
- Danmörk hefur sjálf formlega sérlausn í frumrétti ESB: bókun nr. 32 um kaup á aukaíbúðum.
Niðurstaða
Endursögn Ólafs fangar helming viðtalsins. Uffe Ellemann-Jensen, fyrrverandi utanríkisráðherra Dana, Íslandsvinur og eindreginn Evrópusinni, lagði sannarlega áherslu á að Íslendingar vissu hvað aðild fæli í sér og ættu ekki að sækja um með hálfum hug. En í lok sama viðtals hafnaði hann þeirri túlkun sem tilvitnunin er látin bera í ræðunni: „Vitanlega er Evrópusambandið ekki lokaður pakki,“ sagði hann, og að í samningum þurfi menn stundum að gefa eftir til að fá sitt. Notuð sem sönnun þess að ekkert sé um að semja gengur tilvitnunin því gegn manninum sem hún er sótt til, raunsæi um regluverkið og svigrúm til sérlausna voru hjá honum sami boðskapurinn. Danska sumarhúsabókunin, í hans eigin landi, sýnir hvað slíkt svigrúm hefur skilað.
Sanngjarnari framsetning
Uffe hvatti Íslendinga til raunsæis: aðild er aðild að þekktu regluverki, ekki óskalisti. En hann sagði um leið að pakkinn væri ekki lokaður; tilvitnunin útilokar ekki samninga um afmarkaðar sérlausnir.
Heimildir
- „Þið vitið fullkomlega hvað er í pakkanum“ (viðtal við Uffe Ellemann-Jensen) · mbl.is / Morgunblaðið · Fjölmiðill · 2017-03-06
- Protocol (No 32) on the acquisition of property in Denmark · EUR-Lex (sáttmálar ESB) · Lagatexti
- Purchasing property in other EU countries (yfirlit yfir sérlausnir) · EUR-Lex · Opinber heimild