Staðreyndaskoðun · Ræða
Hefur engin nágrannaþjóð Íslands talið hagsmunum sínum best borgið í Evrópusambandinu?
Fullyrðingin
„Við þurfum að rannsaka hvernig stendur á því að enginn nágrannaþjóða okkar Íslendinga hefur talið hagsmunum sínum best borgið með því að ganga í Evrópusambandið. Enginn.“
Skoðuð fullyrðing: Engin nágrannaþjóð Íslands hafi talið hagsmunum sínum best borgið með því að ganga í Evrópusambandið.
Dæmin sem Ólafur nefnir, Grænland, Færeyjar, Noregur og Bretland, eru öll utan ESB, svo innan þess ramma stenst fullyrðingin. En „nágrannaþjóðir“ er valið þröngt: Danmörk, Svíþjóð, Finnland og Írland eru öll nálæg samanburðarríki Íslands og öll í sambandinu. Niðurstaðan ræðst af því hverjir teljast nágrannar.
Hvað er rétt?
- Grænland (gekk úr EBE 1985), Færeyjar, Noregur (felldi aðild 1972 og 1994) og Bretland (gekk út 2020) eru öll utan ESB.
Hvað er rangt eða vantar?
- Þrjú af fimm norrænum ríkjum, Danmörk, Svíþjóð og Finnland, eru í ESB, auk Írlands; með öðru vali á samanburðarríkjum snýst niðurstaðan við.
- Grænland og Færeyjar eru hluti danska ríkisins, en Danmörk sjálf hefur verið í sambandinu frá 1973.
Niðurstaða
Sem lýsing á fjórum völdum dæmum stenst þetta; sem almenn regla um granna Íslands ekki. Norðurlöndin skiptast þannig að þrjú eru í ESB og tvö utan, og Írland, jafn nálægt og Bretland, gekk inn 1973. Þversögnin í dæmavalinu er að Grænland og Færeyjar eru hluti danska ríkisins: sami „nágranninn“ er innan og utan sambandsins eftir því hvert er horft. Með öðru dæmavali mætti flytja sömu ræðu með öfugum formerkjum; hvorugt valið svarar því hvar hagsmunum Íslands er best borgið.
Sanngjarnari framsetning
Sum nálæg ríki og svæði standa utan ESB, Noregur, Bretland, Færeyjar og Grænland, og önnur jafn nálæg eru innan þess: Danmörk, Svíþjóð, Finnland og Írland. Hvorugur listinn sannar hvar hagsmunum Íslands er best borgið.
Heimildir
- EU countries (listi aðildarríkja: Danmörk, Svíþjóð, Finnland, Írland meðal þeirra) · Evrópusambandið · Opinber heimild